Panimula
Ang pagpapalahi ng manok ay isang maselang proseso na nangangailangan ng tamang kaalaman at pag-aalaga. Maraming nagkakamali sa prosesong ito, na nagreresulta sa mahihinang sisiw, mababang egg fertility rate, at mas mataas na mortality rate. Sa artikulong ito, tatalakayin natin ang mga karaniwang pagkakamali sa pagpapalahi ng manok at ang tamang paraan upang maiwasan ang mga ito.

Image by jacqueline macou from Pixabay
Ano ang Importansya ng Tamang Pagpapalahi?
Ang tamang pagpapalahi ng manok ay mahalaga upang:
- Mapanatili ang mataas na kalidad ng lahi
- Maiwasan ang mga sakit
- Mapanatili ang tamang laki at timbang ng manok
- Mapataas ang production rate ng itlog at karne
- Maging mas matibay laban sa environmental factors

Image by Angela Quinn from Pixabay
Mga Karaniwang Pagkakamali sa Pagpapalahi ng Manok
1. Maling Pagpili ng Inahin at Tandang
Isa sa pinakamahalagang aspeto ng pagpapalahi ay ang pagpili ng tamang inahin at tandang. Dapat isaalang-alang ang mga sumusunod:
- Lahi ng manok
- Kalusugan at resistensya sa sakit
- Productive history (para sa inahin, dapat mataas ang egg-laying capacity)
- Wastong timbang at laki
2. Kawalan ng Tamang Nutrisyon
Ang tamang nutrisyon ay may malaking epekto sa kalidad ng sisiw at itlog. Narito ang mga pangunahing sustansya na dapat matiyak sa kanilang pagkain:
- Protina: Para sa muscle development
- Calcium & Phosphorus: Para sa malalakas na buto at egg production
- Vitamins & Minerals: Upang mapanatili ang kalusugan
3. Hindi Pagtutok sa Kalusugan ng Manok
Kapag hindi nasusuri ang kalusugan ng manok, maaaring lumaganap ang mga sakit tulad ng:
- Newcastle Disease
- Fowl Pox
- Avian Influenza
- Coccidiosis
4. Hindi Tamang Kapaligiran Para sa Pagpapalahi
Mahalaga ang tamang tirahan para sa pagpapalahi ng manok. Ang isang overcrowded o maruming kulungan ay maaaring magdulot ng:
- Stress sa mga inahin at tandang
- Pagkalat ng sakit
- Pagbaba ng fertility rate
5. Hindi Pagsunod sa Tamang Programa ng Pagpapalahi
Ang tamang breeding program ay mahalaga upang mapanatili ang kalidad ng lahi. Kabilang dito ang:
- Selective breeding
- Inbreeding avoidance
- Regular na fertility check
6. Hindi Pagpapatingin sa Beterinaryo
Maraming breeders ang hindi nagpapatingin sa mga eksperto para sa kalusugan ng kanilang manok. Mahalaga ang regular na check-up upang:
- Mapanatili ang kalusugan ng flock
- Maiwasan ang malawakang sakit
- Masiguro ang tamang bakuna at vitamins
7. Hindi Paggamit ng Tamang Incubator
Ang tamang temperature at humidity sa incubation ay susi sa mataas na hatchability rate. Narito ang mga dapat tandaan:
- 37.5°C – 38°C na incubation temperature
- 50-60% humidity level
- Regular na pag-ikot ng itlog
Mga Dapat Gawin Upang Maiwasan ang Mga Pagkakamali
Narito ang ilang hakbang na maaaring gawin upang maiwasan ang mga nabanggit na pagkakamali:
- Pagpili ng mataas na kalidad na inahin at tandang
- Pagbibigay ng tamang nutrisyon
- Pagtiyak ng malinis at sapat na kulungan
- Regular na check-up sa beterinaryo
- Gamitin ang tamang incubation method
FAQs: Mga Madalas Itanong Tungkol sa Pagpapalahi ng Manok
1. Ilang buwan bago maaaring ipalahi ang isang manok?
- Karaniwan, ang inahin ay handa na para sa pagpapalahi sa edad na 5-6 buwan.
2. Ano ang pinakamainam na pagkain para sa inahing nagpapalahi?
- Mataas sa protina (18-20%) na feeds, may calcium at phosphorus.
3. Paano malalaman kung fertile ang itlog?
- Gamitin ang “candling method” upang makita ang embryo sa loob ng itlog.
4. Ilang beses dapat makipagtalik ang inahin sa tandang para magkaroon ng fertilized egg?
- Isang successful mating session lang ay maaaring makabuo ng fertilized eggs sa loob ng 2 linggo.
5. Ano ang ideal temperature para sa incubation?
- 37.5°C hanggang 38°C.
6. Gaano katagal bago mapisa ang itlog?
- Karaniwan, 21 araw ang incubation period ng itlog ng manok.

Image by Marcel Langthim from Pixabay
Konklusyon
Ang tamang pagpapalahi ng manok ay isang mahalagang proseso na nangangailangan ng tamang kaalaman, dedikasyon, at tamang pag-aalaga. Sa pamamagitan ng pag-iwas sa mga karaniwang pagkakamali at pagsunod sa tamang breeding practices, mas mapapalaki ang tsansa ng matagumpay na pagpapalahi at masiglang mga sisiw.